ปัจจัยเสี่ยงหลัง ติดเชื้อโควิด -19

• เพศหญิง
• มีประวัติโรควิตกกังวลหรือซึมเศร้า
• มีประวัติโรคปอดเรื้อรัง
• มีความรุนแรงในระยะติดเชื้อเฉียบพลันมาก

อาการอ่อนเพลีย อาจเกิดร่วมกับอาการเหล่านี้

1. มีปัญหาด้านความจำและสมาธิ
2. มีอาการเจ็บขณะกลืน
3. ต่อมน้ำเหลืองที่คอหรือรักแร้โต กดเจ็บ
4. ออกกำลังกายแล้วเหนื่อยเกิน 1 วัน
5. ปวดศีรษะ
6. นอนหลับไม่สนิท
7. ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ
8. ปวดตามข้อโดยไม่มีการอักเสบ

หากมีอาการอ่อนเพลียร่วมกับอาการข้างต้นนานกว่า 7 วัน ควรพบแพทย์

คำแนะนำสำหรับอาการอ่อนเพลีย

• เพิ่มกิจกรรมประจำวันทีละน้อยไม่ถึงจุดอ่อนเพลีย
• มีช่วงเวลาพักสม่ำเสมอ
• ถ้ามีอาการอ่อนเพลียหรือล้าให้หยุดพัก

วันที่ 17 พ.ค. 2565 รศ.นพ.ธีระ วรธนารัตน์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เผยผลการวิจัยจาก ทีมวิจัยโอไฮโอ ประเทศสหรัฐอเมริกา ผ่านเฟซบุ๊ก Thira Woratanarat เรื่อง การติดเชื้อโรคโควิด-19 กับความผิดปกติของตับในเด็กเล็ก

โดยระบุว่า ทีมวิจัยจากโอไฮโอ ประเทศสหรัฐอเมริกา ศึกษาในเด็กอายุ 1-10 ปี จำนวนถึง 796,369 คน โดยมีเด็ก 245,675 คนที่ติดเชื้อไวรัสโรคโควิด-19 ตั้งแต่มีนาคม 2020 ถึงมีนาคม 2022 เปรียบเทียบกับเด็ก 550,694 คนที่ติดเชื้อไวรัสทางเดินหายใจชนิดอื่นๆ ที่ไม่ใช่โรคโควิด-19 ในช่วงระยะเวลาเดียวกัน

ผลการศึกษาพบว่า แม้จะผ่านไปแล้วนานถึง 6 เดือน เด็กที่ติดเชื้อไวรัสโรคโควิด-19 นั้นจะมีความเสี่ยงที่จะเกิดปัญหาค่าเอนไซม์ตับสูง มากกว่ากลุ่มเด็กที่ติดเชื้อไวรัสทางเดินหายใจชนิดอื่นๆ ถึง 2.52 เท่า (ช่วงความเชื่อมั่นตั้งแต่ 2.03 เท่า-3.12 เท่า) จะมีความเสี่ยงที่จะเกิดปัญหาค่า total bilirubin สูง มากกว่ากลุ่มเด็กที่ติดเชื้อไวรัสทางเดินหายใจชนิดอื่นๆ ถึง 3.35 เท่า (ช่วงความเชื่อมั่นตั้งแต่ 2.16 เท่า-5.18 เท่า)

งานวิจัยนี้สะท้อนให้เห็นถึงปัญหาการติดเชื้อโรคโควิด-19 ในเด็กว่า จะเกิดผลกระทบตามมาระยะยาวหลังการติดเชื้อ

ทั้งนี้ ผลการศึกษาดังกล่าวจะเชื่อมโยงไปถึงความสัมพันธ์ของการติดเชื้อโรคโควิด-19 กับปัญหาภาวะตับอักเสบรุนแรงในเด็กเล็กที่พบทั่วโลกขณะนี้หรือไม่ คงต้องติดตามดูกันต่อไป อย่างไรก็ตาม การป้องกันไม่ให้ติดเชื้อย่อมดีที่สุด

ขณะที่ พญ.พรนิภา ศรีประเสริฐ กุมารแพทย์ เจ้าของเพจ เรื่องเด็กๆ by หมอแอม โพสต์ข้อความว่า พบ ตับอักเสบปริศนา

1. ช่วงเดือนเมษายน 2565 องค์การอนามัยโลก (WHO) รายงานว่า พบเด็กนับร้อยราย จู่ๆ ก็เป็นตับอักเสบเฉียบพลัน “แบบรุนแรง” มีเด็กต้องเปลี่ยนตับและบางรายเสียชีวิตในหลายประเทศแถบตะวันตก
2. ช่วงเดือนพฤษภาคม เริ่มมีรายงานเคสในแถบเอเชีย ล่าสุดพบเด็ก (อายุ < 16 ปี) เป็นตับอักเสบปริศนา มากกว่า 450 ราย เสียชีวิต 11 ราย
3. ซึ่งเป็นที่ งง-งวย ของทั่วโลก เพราะปกติแล้ว ตับอักเสบจากการติดเชื้อ มักเกิดจากเชื้อตับอักเสบ hepatitis virus (เช่นที่เราฉีดวัคซีนกัน = hepatitis A,B) แต่ครั้งนี้ เคสไหนๆ ก็ตรวจไม่เจอเจ้าเชื้อตับอักเสบเจ้าเก่าของเราเลย
4. แต่กลับพบเชื้อ adenovirus ที่ปกติเจ้าตัวนี้ ไม่ทำอันตรายกับตับเรา และ/หรือพบหลักฐานการติดเชื้อโอมิครอนในเด็กๆ เหล่านี้แทน

อนึ่งการระบาดในประเทศอิตาลีนั้นยังคงเป็นการระบาดของไวรัสโควิด-19 สายพันธุ์โอไมครอนทั้งหมดแล้ว โดยไวรัสโควิดโอไมครอนสายพันธุ์ย่อย BA.2 นั้นเป็นสายพันธุ์ที่ระบาดในประเทศถึง 94 เปอร์เซ็นต์ และมีโควิดโอไมครอนสายพันธุ์ BA.4 และ BA.5 ปรากฏอยู่บ้างประปราย  ขณะที่เมื่อวันที่ 12  พ.ค. ศูนย์ป้องกันและควบคุมโรคแห่งยุโรปหรือ ECDC ได้มีการจัดประเภทโควิดสองสายพันธุ์ย่อยของโควิดสายพันธุ์โอไมครอนใหม่จากสายพันธุ์ที่มีความน่าสนใจเป็นสายพันธุ์ที่มีความน่ากังวล

ECDC ได้ระบุด้วยว่าทั้งสองสายพันธุ์ดังกล่าวมีการกลายพันธุ์ในส่วนที่เป็นโปรตีนหนาม ซึ่งการศึกษาเบื้องต้นแสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงในคุณสมบัติทางแอนติเจนของทั้งสองสายพันธุ์ซึ่งมีความแตกต่างกันมากเมื่อเทียบกับโอไมครอนสายพันธุ์ BA.1

ทางด้านของ พญ.แอนนา เทเรซา ปาลามารา ผู้อํานวยการฝ่ายโรคติดเชื้อที่สถาบัน ISS ได้กล่าวว่าอัตราการติดเชื้อซ้ำนั้นกำลังขึ้นไปอยู่ที่ 6 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งนี่นั้นถือว่าเป็นค่าคงที่ที่เราสังเกตเห็นนับตั้งแต่พบเห็นการหมุนเวียนของไวรัสโควิดสายพันธุ์โอไมครอน แต่อย่างไรก็ตามถือว่าเป็นเรื่องดีอยู่บ้างที่การติดเชื้อซ้ำนั้นไม่ได้มาพร้อมกับอาการที่รุนแรงอันนำจะไปสู่การรักษาในโรงพยาบาล

ทั้งนี้มีรายงานในประเทศอิตาลีว่าโควิดสายพันธุ์โอไมครอน BA.4 และ BA.5 นั้นพบว่ามีศักยภาพในการหลบหลีกภูมิคุ้มกันสูงมากทั้งภูมิที่มาจากการ ติดโควิด และฉีดวัคซีน ดังนั้นจึงมีการระบุถึงศักยภาพในการติดเชื้อซ้ำเช่นเดียวกับความต้านทางต่อสารภูมิคุ้มกันหรือแอนติบอดีที่เพิ่มมากขึ้น

ดังนั้นทางศูนย์ ที่ผมทำการศึกษาอยู่ อยากทราบว่ามีการติดเชื้อไปแล้วเท่าไหร่ จึงสามารถทำได้เฉพาะในเด็ก โดยเฉพาะในเด็กที่ยังไม่เคยได้รับวัคซีน การสำรวจจึงใช้ประชากรเด็ก ที่อายุ 5-6 ปีก่อนการฉีดวัคซีนตามกำหนดของประเทศไทย เพื่อให้ทราบอัตราการติดเชื้อไปแล้วว่าเป็นเท่าไหร่

จากการศึกษา เด็กปกติในโครงการของศูนย์ ที่ติดตามภูมิต้านทาน ของ วัคซีน ไอกรน ในจำนวนนี้มีการติดเชื้อแบบมีอาการ และไม่มีอาการ จะเห็นว่า ภาพรวมการติดเชื้อในเด็ก 5-6 ขวบ ในช่วงที่มีการระบาดของเดลต้า จะพบว่าเด็ก 5 – 6 ขวบติดเชื้อไปแล้ว ประมาณ 8 เปอร์เซ็นต์ พอมาช่วง โอไมครอน พบการติดเชื้อในเด็กไปแล้วถึง 17 % กว่าครึ่งหนึ่งเป็นการติดเชื้อเป็นแบบไม่มีอาการ ตรวจเลือดพบร่องรอยการติดเชื้อ คือตรวจพบ anti-nucleocapsid เด็กกลุ่มนี้ไม่เคยได้รับวัคซีนมาก่อน ดังแสดงในรูปที่ 1

เมื่อมาดูประชากรอีกกลุ่ม เป็นอาสาสมัครมาฉีดวัคซีน ในกลุ่มต่างๆ ในโครงการศึกษาภูมิต้านทานของวัคซีนในเด็ก เด็กกลุ่มนี้จะไม่มีประวัติ หรือมีอาการการติดเชื้อ โควิด19 มาก่อน แต่เมื่อมาตรวจเลือดก่อนฉีดวัคซีนจะตรวจพบการติดเชื้อมาแล้ว โดยตรวจพบภูมิต้านทาน anti-nucleocapsid และภูมิต้านทานต่อสไปรท์โปรตีนแล้ว แสดงถึงการติดเชื้อมาแล้ว ดังในรูปที่ 2 ตรวจพบการติดเชื้อแบบไม่มีอาการ ถึงร้อยละ 8

แสดงว่าในระยะเวลาที่ผ่านมาในเด็กเล็ก ติดเชื้อไปแล้ว มีแนวโน้มที่จะมากขึ้นมาโดยตลอด และเป็นการติดเชื้อแบบไม่มีอาการ เด็กก็จะสามารถสร้างภูมิต้านทานได้

ในเด็กโตและผู้ใหญ่ ประชากรไทยน่าจะมีการติดเชื้อไปแล้วเป็นจำนวนมาก จำนวนมาก จะเป็นการติดเชื้อแบบไม่มีอาการ หรือมีอาการน้อย ร่างกายก็จะสร้างภูมิต้านทานขึ้น เป็นอีกแรงหนึ่งใ นการช่วยการสร้างภูมิ เป็นวัคซีนธรรมชาติที่เกิดขึ้น และ ในอนาคตผู้ที่เคยติดเชื้อไปแล้ว ถึงแม้จะติดโรค ความรุนแรงของโรคก็จะลดลง

ซึ่งคุณหมอธีระได้ให้มูลว่า การติดเชื้อโรคโควิด-19 นั้นส่งผลกระทบต่อหัวใจและหลอดเลือด ตั้งแต่ช่วงที่ติดเชื้อ และมีโอกาสส่งผลกระทบต่อเนื่องไประยะยาว เช่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ หัวใจล้มเหลว (เป็นได้ทั้งด้านซ้ายและขวา) ลิ่มเลือดอุดตัน (ในปอดหรือในหลอดเลือดดำ) โรคหลอดเลือดสมอง

นับเป็นการเพิ่มโอกาสการนอนรักษาในโรงพยาบาลมากขึ้นด้วยโรคหัวใจ ยิ่งไปกว่านั้นการที่เราติดโควิด เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง และหัวใจหยุดเต้นฉับพลัน จากการที่หัวใจทำงานหนักมากเกินไป

และจากการค้นหาข้อมูลเพิ่มเติม ก็มีแพทย์อีกหลายคนให้เหตุผลว่าทำไมโรคโควิดถึงเกี่ยวข้องกับโรคหัวใจได้ ซึ่งนั่นเกิดได้เพราะหากเราติดเชื้อ ร่างกายจะต้องเตรียมกำลังพลสร้างภูมิคุ้มกันจำนวนมากเพื่อไว้ใช้ต่อสู้กับเชื้อไวรัสจนอวัยวะในร่างกายเกิดการอักเสบ

มาดูการวินิจฉัยของแพทย์ ภาวะมิสซี

1. เด็กอายุ 0 ถึง ผู้ใหญ่ 21 ปี เคยติดเชื้อโควิด

2. หลังหายแล้ว ประมาณ 2-6 สัปดาห์ หรืออยู่ในระหว่าง 10 วันที่กักตัว กลับมามีอาการไข้สูงใหม่ ไข้เกิน 24 ชม

ร่วมกับ

3. มีอาการที่บ่งว่ามีการอักเสบของอวัยวะ 2 ข้อขึ้นไป ดังนี้

• พบบ่อยสุดคือ ถ่ายเหลว ปวดท้อง อาเจียน 

ลำดับถัดมาที่พบคือ 

• ตาแดงทั้ง 2 ข้าง
• ผื่นแดง ขึ้นทั้งตัว
• มือ เท้า บวมแดง
• ลิ้นแดงคล้ายผิวสตอเบอรี่ ริมฝีปากแดง

อาการที่พบบ่อยด้านบน อาการไม่รุนแรง แต่จะมีไข้สูงลอย 

ส่วนอาการอื่นๆ ที่พบน้อยแต่มีอาการรุนแรง มีโอกาสเสียชีวิต ได้แก่ระบบประสาท ชัก หมดสติ ช้อก ตับวาย ไตวาย กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ 

4. ผลเลือดบ่งว่ามีการอักอักเสบ

เบื้องต้น ESR CRP proBNP TropI สูง

อื่นๆ d-dimer procalcitonin trigleceride PT PTT INR

lactate 

5. ทุกเคสที่นึกถึง MIS-C ต้องนึกถึงโรคอื่นๆด้วยและให้การรักษาไปด้วยได้แก่ ติดเชื้อแบคทีเรีในกระแสเลือด ควรส่งตรวจเพาะเชื้อแบคทีเรียในเลือด และให้ยาปฏิชีวนะทุกรายที่สงสัยมิสซี 

6. การรักษามิส-ซี 

• ยาต้านภูมิคุ้มกัน IVIG
• สเตียรอยด์ methylprednisolone
• ยาต้านเกล็ดเลือด ASA

โควิด

เกิดจากเชื้อโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ต่าง ๆ ที่ติดต่อจากคนสู่คนผ่านละอองฝอยทางเดินหายใจ ซึ่งถูกขับขึ้นไปในอากาศเมื่อผู้ติดเชื้อจามหรือไอ หรือผ่านการสัมผัสกับสั่งคัดหลั่ง ซึ่งมีระยะฟักตัวอยู่ระหว่าง 2 -14 วัน อย่างไรก็ตาม โควิดยังไม่มียากป้องกันและยังไม่มีสูตรยามาตรฐาน

โควิดจะมีลักษณะอาการ ดังนี้

• มีไข้
• มีอาการไอ
• เจ็บคอ
• ปวดกล้ามเนื้อ
• มีน้ำมูก
• ปวดศีรษะ
• สูญเสียการรับรู้รสชาติ
• อย่างไรก็ตาม อาการโอมิครอนมีการค้นพบว่ามีอาการเหงื่อออกเยอะตอนกลางคืน อาการปวดหลัง ปวดเมื่อยตามร่างกาย และอาการท้องเสีย

“เนื่องจากสถานการณ์โควิด-19 ในตานตง ทั้ง 2 ฝ่ายได้มีการปรึกษาหารือกัน และจีนตัดสินใจระงับการเดินไฟส่งสินค้าระหว่างตานตงกับซินุยจู (Sinuiju)” จ้าว ลี่เจียน โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีน ระบุในงานแถลงข่าวที่กรุงปักกิ่ง

ด้านสำนักข่าวยอนฮัปของเกาหลีใต้อ้างแหล่งข่าวซึ่งระบุว่า เจ้าหน้าที่เมืองตานตงทำตามการร้องขอของฝั่งเกาหลีเหนือ ขณะที่รัฐบาลโซลระบุว่า ได้มีการเฝ้าติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด

เมืองตานตงเริ่มพบการระบาดของโควิดมาตั้งแต่ช่วง 1 สัปดาห์ที่แล้ว โดยมีรายงานผู้ติดเชื้อรวม 220 รายในช่วงวันที่ 24-27 เม.ย.

สำหรับ 10 จังหวัดที่มีผู้ติดเชื้อสูงสุด ได้แก่ กทม. 3,225 ราย, ขอนแก่น 480 ราย, ศรีสะเกษ 475 ราย, ชลบุรี 467 ราย, บุรีรัมย์ 462 ราย, สมุทรปราการ 407 ราย, อุบลราชธานี 356 ราย, นครราชสีมา 343 ราย, นครปฐม 327 ราย และฉะเชิงเทรา 325 ราย    

สำหรับสถานการณ์ในจังหวัดต่างๆ นั้น นายณรงค์ รักร้อย ผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร เป็นประธาน พร้อมด้วยคณะกรรมการโรคติดต่อ ได้ร่วมกันหารือในประเด็นผ่อนคลายมาตรการต่างๆ ที่จะมีขึ้นตั้งแต่วันที่ 1 พ.ค. หลังจาก จ.สมุทรสาครได้ถูกปรับลดระดับสีลงให้ทำกิจกรรมได้เพิ่มขึ้น รวมทั้งยังมีการเปิดเทอมอีก โดยที่ประชุมได้ให้หน่วยงานสาธารณสุขเน้นในเรื่องความปลอดภัยในโรงเรียนเป็นสำคัญ

ส่วนที่ห้องประชุมสำนักงานท่องเที่ยวและกีฬา จ.นครราชสีมา มีการประชุมคณะกรรมการโรคติดต่อจังหวัดนครราชสีมา ผ่านระบบ zoom โดยล่าสุดพบผู้ป่วยยืนยันติดเชื้อโควิด-19 จากการตรวจ RT-PCR 234 ราย และการตรวจ ATK 1,911 ราย รวม +2,145 ราย โดยมีผู้ป่วยเสียชีวิตรายวันอีก 5 ราย ทำให้ยอดผู้ป่วยเสียชีวิตสะสม 186 ราย รวมผู้ป่วยสะสม 133,238 ราย รักษาหายกลับบ้านสะสม 98,678 ราย ยังรักษาอยู่จำนวน 34,374 ราย

ส่วนสาธารณสุขสงขลารายงานจำนวนผู้ป่วยติดเชื้อโควิดในพื้นที่ จ.สงขลา ว่าลดลงเรื่อยๆ จากการตรวจ RT-PCR วันนี้ 103 ราย แต่ยังมีผู้เสียชีวิต 2 ราย ซึ่งเป็นกลุ่มสูงอายุและมีโรคประจำตัว

ขณะที่ในรอบวันเดียวกันมีผู้เสียชีวิตอีก 2 ราย ทำให้ตอนนี้ในไต้หวันมีสถิติผู้เสียชีวิตจากโควิด-19 สะสมอย่างน้อย 860 ราย ส่วนจำนวนผู้ป่วยสะสมอยู่ที่มากกว่า 70,000 คน

อย่างไรก็ตาม นายเฉินยืนยันว่า แม้แนวโน้มการพบผู้ติดเชื้อในระยะนี้ “กำลังเป็นขาขึ้น” แต่เป็นไปตามที่กระทรวงสาธารณสุขและผุ้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้องอีกหลายแขนงร่วมกันประเมินก่อนหน้านี้ และเชื่อมั่นว่าจะสามารถควบคุมสถานการณ์ได้ เนื่องจากประชาชนได้รับวัคซีนกันไปมากแล้ว และ 99% ของผู้ติดเชื้อระลอกนี้ ไม่แสดงอาการหรือแสดงอาการน้อยมาก